Co na anemię?

Anemia (niedokrwistość) to stan, w którym krew nie jest w stanie zapewnić tkankom właściwego utlenowania – i zawsze powinien go potwierdzić lekarz na podstawie morfologii krwi. W tle anemii często leżą niedobory składników krwiotwórczych: żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. W tym artykule wyjaśniamy, jaką rolę pełnią te składniki i co jeść, by dostarczać je z codzienną dietą.

Co to jest anemia i jak się ją rozpoznaje?

O niedokrwistości mówi się, gdy spada liczba erytrocytów (czerwonych krwinek produkowanych w szpiku kostnym) lub stężenie hemoglobiny – białka odpowiadającego za transport tlenu do wszystkich komórek ciała. Przyjmuje się, że granicą jest stężenie hemoglobiny poniżej 13 g/dl u mężczyzn i 12 g/dl u kobiet (11 g/dl u ciężarnych). Przyczyn może być wiele – od niedoborów żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego, przez utratę krwi, po choroby przewlekłe – dlatego objawy takie jak osłabienie, męczliwość, bladość skóry, duszność, bóle i zawroty głowy czy zasłabnięcia zawsze wymagają wizyty u lekarza. Podstawą rozpoznania jest morfologia krwi, a o sposobie leczenia decyduje specjalista.

Żelazo, witamina B12 i kwas foliowy – trio od produkcji krwinek

Trzy składniki diety mają w rejestrze UE oświadczenia zdrowotne związane bezpośrednio z krwią. Żelazo przyczynia się do prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny, do prawidłowego transportu tlenu w organizmie oraz do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Witamina B12 przyczynia się do prawidłowej produkcji czerwonych krwinek, a foliany (kwas foliowy) – do prawidłowej produkcji krwi. Zbilansowana dieta, która regularnie dostarcza tych składników, pozwala unikać niedoborów – a to właśnie niedobory są najczęstszą, choć nie jedyną, przyczyną anemii.

Co jeść przy niedoborze żelaza?

Dobrymi źródłami żelaza są: mięso (wołowina, wieprzowina, baranina, drób), podroby (zwłaszcza wątroba), wędliny, produkty z pełnego ziarna, ryby, zielone warzywa, orzechy oraz nasiona słonecznika, dyni i sezamu. Warto pamiętać, że żelazo hemowe (odzwierzęce) jest lepiej przyswajalne niż żelazo niehemowe (roślinne). Przyswajanie żelaza poprawia witamina C – zgodnie z oświadczeniem z rejestru UE zwiększa ona absorpcję żelaza – dlatego do posiłków warto dodawać paprykę, dziką różę, czarną porzeczkę, owoce cytrusowe czy kiszonki. Dobrze sprawdzą się też świeżo wyciskane soki: z buraka, cytrusów, jabłek i marchwi. Więcej znajdziesz w artykule o uzupełnianiu niedoboru żelaza.

Wchłanianiu żelaza nie sprzyja natomiast obecność wapnia w tym samym posiłku oraz picie kawy, herbaty i alkoholu. Warto też wiedzieć, że żelazo bierze udział nie tylko w produkcji krwinek – przyczynia się również do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i zmniejszenia uczucia zmęczenia.

Co jeść przy niedoborze witaminy B12 i kwasu foliowego?

Witaminę B12 znajdziesz przede wszystkim w produktach odzwierzęcych: mięsie, rybach, mleku i jego przetworach oraz jajach – dlatego na jej niedobór szczególnie narażone są osoby na dietach roślinnych. Niski poziom folianów można uzupełniać, jedząc zielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste, orzechy i nasiona, banany oraz awokado. W przypadku łagodnych niedoborów zmiana diety bywa wystarczająca, ale o tym, czy konieczna jest suplementacja lub leczenie (np. iniekcje witaminy B12), zawsze decyduje lekarz na podstawie badań.

Suplementy przy anemii – kiedy mają sens?

Suplement diety nie służy do leczenia anemii – jest sposobem na uzupełnienie diety w składniki, których w niej brakuje. Jeśli lekarz potwierdził niedobór i zaleca uzupełnianie żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, wybieraj produkty od sprawdzonych producentów i stosuj je zgodnie z etykietą oraz zaleceniami specjalisty. W Naturawit znajdziesz serie: Żelazo, Witamina B12 oraz Kwas foliowy. I pamiętaj – regularne badania krwi to najlepszy sposób, by problem wychwycić wcześnie.

Opracowanie: Adam Furmański, technik technologii żywności – założyciel Naturawit, w branży suplementów diety od 2015 r. · aktualizacja: 21.10.2026